Monitoring in volle gang

Sinds eind 2011 is Jeroen de Maat, werkzaam bij de Provincie Zeeland, betrokken bij het project Waterdunen. Als projectleider uitvoering houdt hij zich bezig met alle werkzaamheden die in het gebied plaats vinden. Dit varieert van het meedenken met de plannen tot de daadwerkelijke uitvoering. Nu is hij volop betrokken bij de monitoring en regeling van het zeewater dat Waterdunen verder zal veranderen.

Jeroen vertelt: “Dit jaar is hard gewerkt om te zorgen dat vanaf september de eerste testen met de getijdenduiker gedaan konden worden. De inlaatkreek en ‘t Killetje zijn gereed. Het gebied staat nu via de getijdenduiker in verbinding met de Westerschelde. De grondwerkzaamheden, zoals het verwijderen van de (bouw)wegen en de landschappelijke vormgeving van het toekomstige recreatiegebied, zijn afgerond. De randen rondom Waterdunen zijn gecontroleerd om zeker te weten dat het zoute water dat Waterdunen binnenstroomt ook in het nieuwe krekengebied blijft. De vissen in de kreken zijn zoveel mogelijk gevangen en op een andere locatie weer uitgezet. Dit is gedaan voordat er zout water in het gebied is gelaten, om grote vissterfte te voorkomen.”

Monitoringsprogramma

Samen met waterschap Scheldestromen is een monitoringsprogramma opgesteld. “We meten de stroomsnelheden van het water aan beide kanten van de getijdenduiker”, vertelt Jeroen. “En voordat de werkzaamheden in Waterdunen startten, zijn we al begonnen met het monitoren van het grondwater in het omliggende gebied. We hebben zo gegevens van de situatie vóór de aanleg van Waterdunen en tijdens de aanleg. We gaan door met meten tot vijf jaar na ingebruikname.”


De monitoring gebeurt in nauwe samenwerking met waterschap Scheldestromen, stichting Het Zeeuwse Landschap en medewerkers van de Provincie Zeeland. Diverse gespecialiseerde bedrijven zijn ingeschakeld voor het bepalen van de stroomsnelheden. Ze zijn betrokken bij de planning van de tests, de aansturing van de getijdenduiker en de metingen in het gebied en daar omheen.

Langzaam opbouwen

De monitoringsperiode van de stroomsnelheden in de inlaatkreek en ‘t Killetje en het goed instellen van het getij duurt naar verwachting tot medio 2020. Het testen begon in september met kleine wisselingen in de waterstand. Naar aanleiding van de resultaten en evaluatie van de ontwikkelingen worden deze wisselingen groter gemaakt. Wie langs het gebied rijdt of loopt, ziet dat het water een periode hoger of lager staat. Bijna elke dag ziet het er weer volledig anders uit. Er wordt toegewerkt naar een vloeiende overgang van de waterstanden in Waterdunen. “We letten nu vooral op de ontwikkeling van het water en de stroomsnelheden in de inlaatkreek en ‘t Killetje. De waterstanden in het gebied, de rand van het gebied en het grondwater in de omgeving worden door een team van mensen nauwkeurig gevolgd en geëvalueerd voordat een volgende test wordt uitgevoerd”, laat Jeroen weten.

Uitdaging

“De uitdaging is om op basis van wat echt in het veld gebeurt, de juiste conclusies te trekken die weer nodig zijn voor de volgende testfase. Je komt altijd bepaalde zaken tegen die actie en aanpassing vragen. Hier spelen we op in”, zegt Jeroen. Tot op heden verlopen de testen goed en zijn kleine verbeteringen direct doorgevoerd.

Getij

Zodra de schuiven in de getijdenduiker en de aansturing door de techniek volledig zijn getest en het geheel optimaal werkt, komt er een gedempt getij in Waterdunen. Dit is, net als buitendijks, een wisseling van doodtij naar springtij en alles wat er tussen zit. Een groot deel van het gebied zal periodiek overstromen en droogvallen. Dit gaat allemaal via de getijdenduiker. Er is geen verbinding met het systeem van de polders rondom Waterdunen. “Natuurlijk wordt ook dan nog gekeken naar de ontwikkelingen in het gebied en de directe omgeving. Monitoring blijft, maar aandachtspunten worden anders. Op basis van die resultaten volgen we nauwkeurig de ontwikkeling in de praktijk en kunnen we zo nodig bijsturen.”

Schitterend!

De veranderingen in het gebied zijn duidelijk zichtbaar. Voorlopig is het gebied vanwege de werkzaamheden nog niet toegankelijk. Maar Jeroen weet wat bezoekers in de toekomst te zien krijgen. “Een uniek gebied! En elk moment anders, dagelijks en in de seizoenen”. Dat is iets om naar uit te kijken.

Interview: Jeannine Christiaansen

Jeroen de Maat in het veld

Jeroen de Maat, projectleider uitvoering

Bediening software getijdenduiker

Medewerker Istimewa in het bedieningshuis van de getijdenduiker

Medewerker van Colsen doet metingen

Medewerker Colsen verricht metingen