In gesprek met de beheerder van Waterdunen

Het is winter in Waterdunen. Een rustige tijd, zou je denken. Maar dat lijkt maar zo. In het gebied en achter de schermen wordt hard gewerkt. Peter de Smidt, beheerder van Waterdunen namens Het Zeeuwse Landschap, vertelt ons er alles over. Wat kunnen we nog verwachten in de komende periode? Ook kijken we terug op de ontwikkelingen van vorig jaar.

Nadat in het najaar van 2019 de getijdenduiker open ging en zout water de kreken in kwam, is de natuurontwikkeling van Waterdunen op gang gekomen. Dat was in 2020 goed te zien. Al gauw verschenen andere planten in het gebied. Peter: “De zoute vegetatie rukt steeds meer op. Zeekraal en zeeaster komen op veel plaatsen voor. Dat is mooi om te zien. Soms staat het ook op plaatsen waar we dit eigenlijk niet willen, zoals op de broedeilanden. Die moeten kaal blijven, om aantrekkelijk te zijn voor de vogels die graag op kale grond broeden.” Daarom organiseert Peter een paar keer per jaar een opruimronde. Met vrijwilligers haalt hij dan de eilanden leeg.

Broedsucces Het eerste ‘echte’ broedseizoen in 2020 was een succes. Lang bleef het stil in het voorjaar, maar toen ontdekten de vogels de eilanden. Peter: “Er hebben vooral veel dwergsternen en een aantal plevieren gebroed. We hopen dat het aantal broedparen ieder jaar toeneemt.” De aanwezigheid van grotere meeuwensoorten is daarbij belangrijk. Die zijn vrij agressief en houden zo vijanden op afstand. En dat leidt tot een groter broedsucces. Dat de vogels zich hier thuis voelen, komt doordat ze dichtbij hun voedsel kunnen vinden. In de zee, maar ook in de kreken. Peter: “We zien garnalen, spiering en kleine haring in het water. In de zomer zagen we de volwassen dwergsternen via de inlaatkreek naar de Westerschelde vliegen, de jongen er bedelend achteraan. Een mooi gezicht.” Maar niet alleen zoutwatervogels profiteren van Waterdunen. Ook de patrijs vindt het hier fijn. Deze vogel heeft het de laatste jaren lastig, omdat ons landschap steeds netter wordt. Peter: “Op verschillende plaatsen zorgen we daarom voor bosjes en heggen en ruige hoekjes. En dat heeft succes, want afgelopen jaar waren er acht broedgevallen.”

1.000 ganzen Nu de meeste vogels naar warmere gebieden zijn getrokken om te overwinteren, zou je verwachten dat er niet zoveel vogels zijn in Waterdunen. Toch is het druk. “Op het moment zitten er wel zo’n 1.000 brandganzen in het gebied. Ze zitten vooral op de hogere, groene gedeeltes, waar ze het gras kort houden. Eigenlijk helpen ze mij”, lacht Peter. “En het is ook fijn voor de akkerbouwers om ons heen. Zo laten de ganzen hun net ingezaaide akkers met rust.” Aanleg poelen In het najaar zijn verschillende poelen door het Zeeuwse Landschap aangelegd. Peter: “Dat geeft echt een behoorlijke upgrade aan het gebied. Met een stuwtje kunnen we water toelaten en vasthouden in de poelen. Zo ontstaat straks een aantrekkelijk gebied voor verschillende dieren, zoals de roerdomp.” Achter de vogelkijkhutten in het westen van Waterdunen is de ‘pekelkreeft’ aangelegd, een gebied met geulen en eilandjes, in de vorm van een pekelkreeftje. Peter: “We hopen dat hier straks ook vogels gaan broeden, zoals de kluut.” Achter de schermen verder werken De natuur ontwikkelt zich dus (bijna) vanzelf. Maar achter de schermen wordt ondertussen hard doorgewerkt aan de verdere ontwikkeling van Waterdunen. Rond Hof Waterdunen neemt de bedrijvigheid toe. Eind 2019 is een teler gestart met de kweek van oesters in de zogeheten oestergeul. Hiervoor wordt samengewerkt met studenten van de HZ University of Applied Sciences. Zij hebben in het Kustlab een technische ruimte ingericht om proeven te doen. Ook de zeegroentenschuur is klaar voor gebruik. Verder wordt gewerkt aan de plannen voor het Welkom in Waterdunen-gebouw, dat straks een informatiepunt is voor bezoekers van het gebied.

Overgangsjaar Het komende jaar is qua werkzaamheden een overgangsjaar voor Peter. Pas na de aanleg van de paden komt er beweiding door koeien. Tot die tijd voert Het Zeeuwse Landschap tijdelijk beheer uit. Andere taken zijn het onderhoud van de vogelkijkhutten en het maaien van het struinpad in het zuidoostelijke deel van Waterdunen. Daarnaast is Peter vaak in het gebied aanwezig om toezicht te houden. Waterdunen is nog gesloten, maar toch lopen er wel regelmatig mensen. Peter: “Ik snap dat mensen hier willen wandelen, maar vanwege de werkzaamheden is het gewoon nog niet veilig. De mensen moeten nog heel even geduld hebben. Het kost gewoon nog tijd en voorbereiding.” De toekomst En de toekomst, hoe ziet die eruit? Peter: “Dan is alles klaar en het gebied helemaal ontwikkeld. Recreanten en vogelliefhebbers weten ons goed te vinden en ik ben dan fulltime bezig in Waterdunen met het beheer en als gastheer. Ik verwacht dat Waterdunen echt een aanwinst is voor de regio. Je ziet nu in deze Corona-tijd een enorm grote behoefte aan recreëren in de natuur. Waterdunen is daar straks de perfecte plek voor.”