Monitoring grondwaterstanden

Verzamelen data door middel van het grondwater-meetnet

In september 2019 is in Waterdunen de innovatieve getijdenduiker bij 't Killetje in gebruik genomen. Sindsdien stroomt met gedempt getij Westerscheldewater het binnendijkse krekenstelsel van Waterdunen in en uit. Dit ecosysteem zorgt voor nieuwe unieke leefomstandigheden dat allerlei nieuwe flora en fauna aantrekt.

Rondom Waterdunen is door de Provincie bij de start van de werkzaamheden in het gebied een grondwater-meetnet aangelegd. Zodoende zijn er al sinds 2011 gegevens verzameld. Met dit grondwater-meetnet worden veranderingen in de grondwaterstroming en waterstanden door de aanleg van Waterdunen in de omgeving continu in de gaten gehouden. Maar hoe werkt zo'n grondwater-meetnet? En wat wordt er gedaan met de verzamelde informatie over het grondwater?

Hoe werkt het grondwater-meetnet?

Er zijn 33 meetpunten aangelegd in het gebied rond Waterdunen. Bij elke locatie wordt gemeten op welke diepte het grondwater zit, wat het zoutgehalte van het grondwater is en waar het zoete water over gaat in zout (het grensvlak zoet/zout). De meetpunten zijn zo gekozen dat ze een goed beeld geven van de directe omgeving van Waterdunen.

Een onafhankelijk instituut zorgt ervoor dat de meetgegevens worden verzameld en verwerkt. Een keer per kwartaal gaat er iemand langs alle peilbuizen met de meetapparatuur. Dan worden de gegevens uitgelezen met een computer en kijkt de controleur of er niets beschadigd is. Ook wordt de waterstand handmatig met een meetlint bepaald om te controleren of de automatische metingen nog steeds kloppen. De meetgegevens worden verwerkt tot grafieken (zie voorbeeld grafiek). Opvallende metingen worden extra gecontroleerd en in sommige gevallen moeten de meetlocaties worden hersteld.

Wat kun je meten?

Om te kijken of er iets verandert aan het grondwater in het gebied rondom Waterdunen, wordt een tijdreeksmodel gemaakt. Simpel gezegd worden alle metingen van de afgelopen jaren achter elkaar gezet in de tijd. Daarbij wordt gekeken wat het neerslagoverschot (neerslag min verdamping) is. Het neerslagoverschot bepaalt in belangrijke mate de dynamiek van de grondwaterstand. Deze gegevens vormen met elkaar de input voor het tijdreeksmodel. Op basis van dit model wordt gekeken wat de verwachte grondwaterstanden zijn. Deze worden vergeleken met de werkelijk gemeten waterstanden. Op deze manier kan een eventueel effect op de grondwaterstand - dat niet verklaard wordt door het neerslagoverschot - aan andere oorzaken worden toegeschreven. Bijvoorbeeld aan de aanleg van nieuwe sloten, gewijzigde waterstanden in een gebied of grondwateronttrekkingen.

Hoe lang meten we nog?

Op dit moment is het nog te vroeg om betrouwbare conclusies te trekken over het effect en de gevolgen van de aanleg van Waterdunen op de omgeving. Daarvoor moeten er nog enkele jaren metingen aan de grondwaterstand worden gedaan. In 2025 wordt een eindrapportage gemaakt.

Voorbeeld grafiek